Σημαντικές αλλαγές βρίσκονται σε εξέλιξη στις αγορές προϊόντων από ηλεκτρονικά καταστήματα και πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά τη μεγαλύτερη αναμόρφωση του τελωνειακού πλαισίου της ΕΕ εδώ και δεκαετίες.

Ο νέος Ενωσιακός Τελωνειακός Κώδικας, που δημοσιεύθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2026 ως Κανονισμός (ΕΕ) 2026/2108, αλλάζει σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι εκατομμύρια μικρές αποστολές που φτάνουν καθημερινά στην Ευρώπη μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου.

Οι αλλαγές ενδιαφέρουν άμεσα όσους πραγματοποιούν αγορές από πλατφόρμες όπως Temu, Shein, AliExpress και άλλα ηλεκτρονικά καταστήματα που αποστέλλουν προϊόντα απευθείας από χώρες εκτός ΕΕ.

Δασμός 3 ευρώ ισχύει ήδη από την 1η Ιουλίου

Μία από τις βασικότερες αλλαγές έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή.

Από την 1η Ιουλίου 2026 καταργήθηκε στην πράξη η προηγούμενη απαλλαγή από τελωνειακούς δασμούς για μικρές εισαγωγές αξίας έως 150 ευρώ και εφαρμόζεται μεταβατικός πάγιος δασμός 3 ευρώ στις σχετικές εισαγωγές χαμηλής αξίας.

Το μεταβατικό καθεστώς προβλέπεται να ισχύει έως την 1η Ιουλίου 2028, όταν θα περάσει σε επόμενο στάδιο η νέα τελωνειακή υποδομή της ΕΕ και θα εφαρμοστούν οι κανονικοί τελωνειακοί δασμοί.

Τι σημαίνουν τα 3 ευρώ ανά «item»

Ο δασμός δεν υπολογίζεται απαραιτήτως ως ένα ενιαίο ποσό 3 ευρώ για ολόκληρο το δέμα.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία χρησιμοποιεί τον όρο «item», ο οποίος μπορεί να αντιστοιχεί σε ένα ή περισσότερα αγαθά μιας αποστολής που έχουν κοινά τελωνειακά χαρακτηριστικά, όπως ίδια δασμολογική κατάταξη και ίδια καταγωγή.

Για παράδειγμα, το Συμβούλιο της ΕΕ έχει εξηγήσει ότι εάν ένα δέμα περιλαμβάνει προϊόντα που ανήκουν σε δύο διαφορετικές δασμολογικές κατηγορίες, ο προσωρινός δασμός μπορεί να ανέλθει συνολικά σε 6 ευρώ.

Επομένως, το τελικό τελωνειακό κόστος μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με το περιεχόμενο της αποστολής.

Νέο τέλος διαχείρισης από τον Νοέμβριο

Πέρα από τον δασμό των 3 ευρώ, η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία θεσπίζει και ένα ενιαίο τέλος διαχείρισης – Union handling fee για προϊόντα που εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω εξ αποστάσεως πωλήσεων.

Το τέλος θα πρέπει να αρχίσει να εφαρμόζεται έως την 1η Νοεμβρίου 2026.

Στόχος είναι να καλύπτονται τα αυξημένα έξοδα που δημιουργεί για τις τελωνειακές αρχές ο τεράστιος αριθμός μικρών δεμάτων, όπως:

• ο έλεγχος των στοιχείων των αποστολών,
• η ανάλυση κινδύνου,
• οι ψηφιακές υποδομές,
• οι τελωνειακοί έλεγχοι,
• οι υπηρεσίες της νέας Τελωνειακής Αρχής της ΕΕ.

Το τέλος θα είναι σταθερό ποσό ανά τελωνειακό item.

Πόσο θα είναι το νέο τέλος

Μέχρι τις 5 Οκτωβρίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ακόμη δημοσιοποιήσει στην επίσημη ενημέρωσή της το τελικό ποσό.

Ο Κανονισμός προβλέπει ότι το ύψος του τέλους θα καθοριστεί από την Επιτροπή με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη και θα πρέπει να αντανακλά περίπου το πραγματικό κόστος της τελωνειακής διαχείρισης των εισαγωγών αυτών.

Προβλέπεται χαμηλότερο τέλος για προϊόντα που διακινούνται μέσω ειδικών τελωνειακών αποθηκών για εξ αποστάσεως πωλήσεις, επειδή ο έλεγχος μεγάλων συγκεντρωμένων ποσοτήτων είναι ευκολότερος για τις τελωνειακές αρχές.

Ποιος θα πληρώνει το τέλος

Η νέα φιλοσοφία της ΕΕ μεταφέρει σημαντικό μέρος της ευθύνης από τον τελικό αγοραστή στις επιχειρήσεις που πραγματοποιούν τις ηλεκτρονικές πωλήσεις.

Οι πλατφόρμες και οι πωλητές εκτός ΕΕ θα αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη για:

• τις τελωνειακές διατυπώσεις,
• την ορθή δήλωση των προϊόντων,
• την καταβολή των τελωνειακών επιβαρύνσεων,
• τη συμμόρφωση των προϊόντων με τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Ο Κανονισμός προβλέπει ότι ο τελικός καταναλωτής δεν θα αποτελεί τον οφειλέτη του νέου ενωσιακού τέλους διαχείρισης.

Αυτό δεν αποκλείει οι πλατφόρμες ή οι πωλητές να ενσωματώσουν μέρος του επιπλέον κόστους στις τιμές ή στις χρεώσεις που βλέπει ο καταναλωτής κατά την αγορά.

Τι αλλάζει για Temu και Shein

Οι Temu και Shein δεν κατονομάζονται ως οι μοναδικές επιχειρήσεις στις οποίες εφαρμόζεται η νομοθεσία.

Οι νέοι κανόνες καλύπτουν συνολικά το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πλατφόρμες με πολύ μεγάλο αριθμό μικρών αποστολών προς την ΕΕ επηρεάζονται ιδιαίτερα, καθώς θα αναλαμβάνουν πλέον αυξημένες υποχρεώσεις ως προς τα τελωνειακά στοιχεία, τους δασμούς και τη συμμόρφωση των προϊόντων.

Πρόστιμα έως 6% για σοβαρές παραβάσεις

Η νέα νομοθεσία προβλέπει και αυστηρότερο σύστημα κυρώσεων.

Για σοβαρές περιπτώσεις συστηματικής και επαναλαμβανόμενης μη συμμόρφωσης, οι κυρώσεις μπορούν να φτάνουν έως 6% της ετήσιας αξίας των εισαγωγών αγαθών της επιχείρησης κατά το προηγούμενο έτος.

Παράλληλα μπορεί να επιβληθούν:

• απώλεια τελωνειακών διευκολύνσεων,
• αυστηρότεροι έλεγχοι,
• ακόμη και περιορισμοί πρόσβασης μιας ηλεκτρονικής πλατφόρμας στην ευρωπαϊκή αγορά.

Νέα Τελωνειακή Αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Στο νέο σύστημα δημιουργείται και η European Union Customs Authority – EUCA, η οποία θα έχει έδρα τη Λιλ της Γαλλίας.

Η νέα αρχή αναμένεται να αρχίσει να λειτουργεί το 2027 και θα αναλάβει κεντρικό ρόλο στον συντονισμό των τελωνειακών αρχών των κρατών-μελών και στην ανάλυση των κινδύνων από τις εισαγωγές.

Ο νέος τελωνειακός κόμβος δεδομένων

Κεντρικό στοιχείο της μεταρρύθμισης είναι και το EU Customs Data Hub, μια ενιαία ψηφιακή υποδομή μέσω της οποίας θα συγκεντρώνονται και θα αναλύονται τελωνειακά δεδομένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Για το ηλεκτρονικό εμπόριο, η χρήση του νέου κόμβου θα καταστεί υποχρεωτική από την 1η Ιουλίου 2028.

Οι τελωνειακές αρχές θα μπορούν έτσι να αξιολογούν τα δεδομένα πριν ακόμη φτάσει το προϊόν στα ευρωπαϊκά σύνορα και να επικεντρώνουν τους ελέγχους στις αποστολές υψηλότερου κινδύνου.

Θα ακριβύνουν οι αγορές από Temu και Shein;

Οι νέες ρυθμίσεις δημιουργούν πρόσθετο κόστος στις εισαγωγές χαμηλής αξίας από χώρες εκτός ΕΕ.

Ήδη από τον Ιούλιο εφαρμόζεται ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ, ενώ από τον Νοέμβριο προστίθεται και το νέο τέλος διαχείρισης.

Δεν μπορεί όμως να προσδιοριστεί ένα ενιαίο ποσοστό αύξησης για όλες τις παραγγελίες.

Το τελικό κόστος θα εξαρτάται από:

• τα προϊόντα που περιέχει η παραγγελία,
• τη δασμολογική τους κατηγορία,
• την αξία τους,
• τον τρόπο εισαγωγής,
• το ύψος του νέου handling fee,
• την εμπορική πολιτική κάθε πλατφόρμας.

Επομένως, διαφορετικές πλατφόρμες μπορούν να χειριστούν το πρόσθετο κόστος διαφορετικά, είτε ενσωματώνοντάς το στις τιμές είτε εμφανίζοντάς το ως ξεχωριστή επιβάρυνση.

Τι ισχύει με τον ΦΠΑ

Ο προσωρινός τελωνειακός δασμός των 3 ευρώ συνυπολογίζεται στη φορολογητέα αξία πάνω στην οποία υπολογίζεται ο ΦΠΑ κατά την εισαγωγή.

Αντίθετα, το νέο ενωσιακό τέλος διαχείρισης αντιμετωπίζεται ως αμοιβή για υπηρεσία που παρέχει δημόσια αρχή και, σύμφωνα με τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δεν υπόκειται σε ΦΠΑ ούτε προστίθεται στη φορολογητέα αξία εισαγωγής.