Άρθρα

Δημόσιοι υπάλληλοι: Πότε επιτρέπεται η δεύτερη δουλειά και πότε απαγορεύεται

Μπορούν οι δημόσιοι υπάλληλοι να έχουν δεύτερη εργασία στον ιδιωτικό τομέα ή να αποκτούν πρόσθετο εισόδημα από επαγγελματική δραστηριότητα; Η απάντηση είναι ότι αυτό επιτρέπεται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, αλλά δεν είναι ελεύθερο ούτε αυτονόητο δικαίωμα.

Ο Υπαλληλικός Κώδικας προβλέπει ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να ασκούν ιδιωτικό έργο ή εργασία με αμοιβή, εφόσον έχουν λάβει προηγουμένως την απαιτούμενη άδεια. Παράλληλα, θέτει περιορισμούς στην εμπορική δραστηριότητα και στη συμμετοχή σε εταιρείες.

Το βασικό νομοθετικό πλαίσιο περιλαμβάνεται στα άρθρα 31 και 32 του Ν. 3528/2007, ενώ για τους δημοτικούς υπαλλήλους εφαρμόζονται αντίστοιχες διατάξεις του Ν. 3584/2007.

Πότε μπορεί ένας δημόσιος υπάλληλος να έχει δεύτερη δουλειά;

Σύμφωνα με το άρθρο 31 του Ν. 3528/2007, ο δημόσιος υπάλληλος μπορεί να αναλάβει ιδιωτικό έργο ή εργασία με αμοιβή, εφόσον προηγουμένως εξασφαλίσει την προβλεπόμενη άδεια.

Για να εγκριθεί η παράλληλη απασχόληση, πρέπει να πληρούνται δύο βασικές προϋποθέσεις:

  • Η πρόσθετη εργασία να είναι συμβατή με τα καθήκοντα της δημόσιας θέσης.
  • Να μην παρεμποδίζει την ομαλή εκτέλεση της υπηρεσίας.

Η υπηρεσία εξετάζει επίσης εάν η δεύτερη δραστηριότητα μπορεί να δημιουργήσει σύγκρουση συμφερόντων, να επηρεάσει την απόδοση του υπαλλήλου ή να μειώσει το κύρος της δημόσιας υπηρεσίας.

Σημαντικό είναι ότι η άδεια αφορά συγκεκριμένο έργο ή εργασία. Δεν αποτελεί γενική έγκριση για οποιαδήποτε μελλοντική επαγγελματική δραστηριότητα.

Πώς χορηγείται η άδεια για δεύτερη εργασία;

Η διαδικασία προβλέπει την υποβολή αίτησης από τον ενδιαφερόμενο υπάλληλο προς την υπηρεσία του.

Η αίτηση πρέπει να περιγράφει με σαφήνεια το αντικείμενο της πρόσθετης απασχόλησης, τη διάρκειά της, τον τόπο και τις συνθήκες παροχής της, καθώς και τον χρόνο απασχόλησης.

Ακολουθεί η εξέταση του αιτήματος από το αρμόδιο υπηρεσιακό συμβούλιο, το οποίο πρέπει να διατυπώσει σύμφωνη και αιτιολογημένη γνώμη.

Η τελική άδεια χορηγείται:

  • Για τους υπαλλήλους του Δημοσίου, από τον αρμόδιο υπουργό.
  • Για τους υπαλλήλους των ΝΠΔΔ, από το ανώτατο μονομελές όργανο διοίκησης ή, εφόσον δεν υπάρχει, από τον πρόεδρο του συλλογικού οργάνου διοίκησης.

Η άδεια μπορεί να ανακληθεί με την ίδια διαδικασία, εφόσον μεταβληθούν οι προϋποθέσεις που δικαιολογούσαν τη χορήγησή της.

Σύμφωνα με το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών, η διαδικασία είναι δωρεάν και ο εκτιμώμενος χρόνος διεκπεραίωσης ανέρχεται σε δύο μήνες.

Χρειάζεται άδεια ακόμη και όταν η δεύτερη εργασία γίνεται εκτός ωραρίου;

Ναι. Το γεγονός ότι η πρόσθετη απασχόληση πραγματοποιείται απογεύματα, βράδια, Σαββατοκύριακα ή γενικά εκτός του ωραρίου της δημόσιας υπηρεσίας δεν σημαίνει ότι δεν απαιτείται άδεια.

Ο χρόνος απασχόλησης αποτελεί ένα από τα στοιχεία που εξετάζονται, αλλά δεν είναι η μοναδική προϋπόθεση.

Εξετάζεται επίσης εάν το αντικείμενο της εργασίας είναι συμβατό με τη δημόσια θέση, εάν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων και εάν ο πρόσθετος φόρτος μπορεί να επηρεάσει την εκπλήρωση των υπηρεσιακών υποχρεώσεων.

Επομένως, ένας υπάλληλος που επιθυμεί να εργάζεται παράλληλα σε ιδιωτική επιχείρηση δεν απαλλάσσεται από την υποχρέωση προηγούμενης άδειας μόνο και μόνο επειδή η δεύτερη εργασία δεν συμπίπτει χρονικά με το δημόσιο ωράριο.

Τι ισχύει για την περιστασιακή ή έκτακτη εργασία;

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ζήτημα της περιστασιακής απασχόλησης.

Για παράδειγμα, ένας δημόσιος υπάλληλος μπορεί να αναλάβει μία μεμονωμένη εργασία, να συμμετάσχει σε ένα έργο για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα ή να προσφέρει υπηρεσίες έναντι αμοιβής χωρίς σταθερή επαγγελματική συνεργασία.

Η Γνωμοδότηση 81/2021 του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους εξετάζει ρητά εάν απαιτείται άδεια ακόμη και για εργασία που παρέχεται μία φορά, περιστασιακά ή ευκαιριακά.

Η γνωμοδότηση δέχεται ότι η απαίτηση άδειας μπορεί να αφορά και τέτοιες περιπτώσεις. Συνεπώς, δεν είναι ασφαλές να θεωρεί κάποιος ότι μια μεμονωμένη αμειβόμενη εργασία εξαιρείται αυτομάτως από τους περιορισμούς του Υπαλληλικού Κώδικα.

Για τον λόγο αυτό, πριν από την ανάληψη τέτοιου έργου, είναι σκόπιμο να ζητείται ενημέρωση από τη Διεύθυνση Προσωπικού της υπηρεσίας.

Τι απαγορεύεται στους δημοσίους υπαλλήλους;

Ο Υπαλληλικός Κώδικας διαχωρίζει την παροχή ιδιωτικού έργου με αμοιβή από την κατ’ επάγγελμα άσκηση εμπορίας.

Σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 31, απαγορεύεται στον δημόσιο υπάλληλο η κατ’ επάγγελμα άσκηση εμπορίας.

Αυτό σημαίνει ότι η δυνατότητα να αναλάβει κάποιος μια πρόσθετη εργασία με άδεια δεν συνεπάγεται ότι μπορεί να λειτουργεί ελεύθερα εμπορική επιχείρηση ή να ασκεί συστηματικά εμπορική δραστηριότητα.

Η διάκριση μεταξύ παροχής υπηρεσιών, ελεύθερου επαγγέλματος και εμπορικής δραστηριότητας εξαρτάται από τη φύση και τον τρόπο άσκησης της δραστηριότητας. Δεν αρκεί η ονομασία που επιλέγει ο ενδιαφερόμενος.

Μπορεί ένας δημόσιος υπάλληλος να συμμετέχει σε εταιρεία;

Η συμμετοχή σε εταιρείες διέπεται από το άρθρο 32 του Ν. 3528/2007 και υπόκειται σε ξεχωριστούς περιορισμούς.

Ο υπάλληλος έχει υποχρέωση να δηλώνει στην υπηρεσία του τη συμμετοχή του σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, με τις εξαιρέσεις που προβλέπει ο νόμος.

Ειδικότερα, απαγορεύεται να συμμετέχει σε ορισμένες εμπορικές εταιρείες, όπως προσωπικές εταιρείες και εταιρείες περιορισμένης ευθύνης, καθώς και να αναλαμβάνει τη θέση του διαχειριστή εμπορικής εταιρείας.

Επίσης, δεν μπορεί να είναι διευθύνων ή εντεταλμένος σύμβουλος ανώνυμης εταιρείας.

Υπάρχει, ωστόσο, δυνατότητα συμμετοχής στη διοίκηση ανώνυμης εταιρείας ή γεωργικού συνεταιρισμού, εφόσον προηγηθεί η απαιτούμενη άδεια και πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.

Επιπλέον, απαγορεύεται η απόκτηση μετοχών ανωνύμων εταιρειών που υπάγονται στον ειδικό έλεγχο της υπηρεσίας του υπαλλήλου, καθώς αυτό μπορεί να δημιουργήσει σύγκρουση συμφερόντων.

Ποιες ειδικές εξαιρέσεις προβλέπονται για εκπαιδευτικό και συμβουλευτικό έργο;

Η νομοθεσία προβλέπει ορισμένες ειδικές περιπτώσεις στις οποίες δεν απαιτείται η συνήθης άδεια του άρθρου 31.

Μία από αυτές αφορά συγκεκριμένο διδακτικό και συμβουλευτικό έργο στον χώρο της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 137Α του Ν. 4763/2020, όπως προστέθηκε με τον Ν. 5237/2025, δεν απαιτείται προηγούμενη άδεια για:

  • Διδακτικό έργο σε δομές επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης αρμοδιότητας του Υπουργείου Παιδείας, επιπέδων 3 και 5 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων.
  • Διδακτικό και συμβουλευτικό έργο σε Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας.
  • Υπηρεσίες υλοποίησης πράξεων προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2021–2027 που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Γενικής Γραμματείας Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης και Διά Βίου Μάθησης.

Βασική προϋπόθεση είναι το έργο να παρέχεται εκτός του ωραρίου εργασίας του υπαλλήλου.

Παρά την απαλλαγή από την προηγούμενη άδεια, ο υπάλληλος εξακολουθεί να έχει υποχρέωση έγγραφης ενημέρωσης της υπηρεσίας του μέσα σε δέκα ημέρες από την ανάθεση του έργου, γνωστοποιώντας το αντικείμενο, τον φορέα, τη διάρκεια και τις ημέρες και ώρες απασχόλησης.

Επιπλέον, ειδική εξαίρεση προβλέπεται για συγκεκριμένο διδακτικό έργο σε προγράμματα σπουδών και Κέντρα Επιμόρφωσης και Διά Βίου Μάθησης των ΑΕΙ, καθώς και για ερευνητικό έργο, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 127 του Ν. 4957/2022. Και σε αυτές τις περιπτώσεις διατηρείται υποχρέωση έγγραφης ενημέρωσης της υπηρεσίας.

Τι ισχύει για τους δημοτικούς υπαλλήλους;

Για τους υπαλλήλους των δήμων και των κοινοτήτων εφαρμόζεται ο Ν. 3584/2007.

Το άρθρο 38 προβλέπει ως γενικό κανόνα την απαγόρευση άσκησης ιδιωτικού έργου ή εργασίας με αμοιβή.

Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η πρόσθετη απασχόληση εφόσον:

  • Είναι συμβατή με τα καθήκοντα της θέσης του υπαλλήλου.
  • Δεν παρεμποδίζει την ομαλή εκτέλεση της υπηρεσίας.
  • Έχει προηγηθεί απόφαση του αρμόδιου προς διορισμό οργάνου.
  • Έχει διατυπωθεί σύμφωνη γνώμη του υπηρεσιακού συμβουλίου.

Και σε αυτή την περίπτωση, η άδεια χορηγείται για συγκεκριμένο έργο ή εργασία και μπορεί να ανακληθεί.

Τι ισχύει για τους εργαζομένους ΙΔΑΧ και ΙΔΟΧ;

Δεν έχουν όλοι οι εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα το ίδιο εργασιακό καθεστώς.

Οι υπάλληλοι που υπάγονται στον Υπαλληλικό Κώδικα, οι εργαζόμενοι με σχέση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου και όσοι απασχολούνται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ενιαία κατηγορία.

Για τους εργαζομένους ΙΔΑΧ και ΙΔΟΧ χρειάζεται να εξετάζεται το ειδικό νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη σχέση εργασίας τους, οι συμβατικοί όροι και τυχόν ειδικές απαγορευτικές διατάξεις.

Επομένως, δεν μπορεί να δοθεί ένας ενιαίος κανόνας ότι όλοι οι εργαζόμενοι με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου χρειάζονται ή δεν χρειάζονται άδεια για δεύτερη εργασία. Η απάντηση εξαρτάται από τον φορέα και το καθεστώς απασχόλησης.

Ποιες είναι οι συνέπειες εάν κάποιος εργαστεί χωρίς την απαιτούμενη άδεια;

Η άσκηση αμειβόμενης εργασίας ή έργου χωρίς την προηγούμενη άδεια, όταν αυτή απαιτείται, αποτελεί πειθαρχικό παράπτωμα.

Αντίστοιχα, πειθαρχικές συνέπειες μπορεί να υπάρξουν σε περίπτωση παράβασης των περιορισμών για τη συμμετοχή σε εταιρείες ή την άσκηση ασυμβίβαστης δραστηριότητας.

Με τις αλλαγές του Ν. 5225/2025, που τέθηκαν σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026 για τις σχετικές διατάξεις, αναμορφώθηκε το πειθαρχικό πλαίσιο των δημοσίων υπαλλήλων. Για ορισμένα σοβαρά πειθαρχικά παραπτώματα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η εργασία χωρίς απαιτούμενη άδεια και η παράνομη συμμετοχή σε εταιρείες, προβλέπεται ακόμη και δυνατότητα επιβολής πρόσθετης διοικητικής χρηματικής κύρωσης, όταν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.

Τι πρέπει να κάνουν όσοι θέλουν να εργαστούν παράλληλα;

Πριν αναλάβουν οποιαδήποτε αμειβόμενη δραστηριότητα, οι δημόσιοι υπάλληλοι θα πρέπει να ελέγχουν το εργασιακό τους καθεστώς και τις ειδικές διατάξεις που τους αφορούν.

Η ασφαλέστερη διαδικασία είναι να περιγράψουν αναλυτικά την εργασία που επιθυμούν να αναλάβουν και να απευθυνθούν στη Διεύθυνση Προσωπικού για να ενημερωθούν εάν απαιτείται προηγούμενη άδεια ή εάν εφαρμόζεται κάποια ειδική εξαίρεση.

Η δυνατότητα δεύτερης εργασίας υπάρχει, αλλά δεν είναι απεριόριστη. Η συμβατότητα με τα υπηρεσιακά καθήκοντα, η αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων και η τήρηση της προβλεπόμενης διαδικασίας παραμένουν οι βασικές προϋποθέσεις.

espa-ep_28z5d6iq

Εξειδικευμένοι συνεργάτες με εμπειρία στον χώρο των επιδοτήσεων και των εργασιακών θεμάτων. Στόχος μας είναι η παροχή αξιόπιστης πληροφορίας που βοηθά τους αναγνώστες του espa-epidotoumena.gr να αξιοποιήσουν κάθε χρηματοδοτική και επαγγελματική ευκαιρία στην Ελλάδα.

Συντακτική Ομάδα epsa-epidotoumena.grΔημόσιοι υπάλληλοι: Πότε επιτρέπεται η δεύτερη δουλειά και πότε απαγορεύεται

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *