Μια από τις πιο σοβαρές και οικονομικά επώδυνες στρεβλώσεις στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας εξελίσσεται τους τελευταίους μήνες στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Οι Έλληνες καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα εξωφρενικό «καπέλο» που αγγίζει ακόμα και το 2000% στην τιμή του ρεύματος μέσα στην ίδια ημέρα, εξαιτίας ενός ιδιότυπου ενεργειακού arbitrage (εξισορροπητικής κερδοσκοπίας) από τη γειτονική χώρα.

Το παράδοξο της υπόθεσης είναι ότι η μεγάλη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στην Ελλάδα –και κυρίως των φωτοβολταϊκών– αντί να ελαφρύνει μόνιμα τα ελληνικά νοικοκυριά, εξελίσσεται σε χρυσοφόρο επιχείρηση για τη Σόφια. Η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στην πολυετή καθυστέρηση της Αθήνας να εγκαταστήσει εγχώρια συστήματα αποθήκευσης ενέργειας (μεγάλες μπαταρίες).

Μεσημέρι: Εξάγουμε πλούτο στο μηδέν

Το μοντέλο αυτής της ενεργειακής αφαίμαξης λειτουργεί σε δύο πράξεις, ακολουθώντας την πορεία του ήλιου:

• Η υπερπαραγωγή: Τις μεσημεριανές ώρες, η παραγωγή των ελληνικών φωτοβολταϊκών κορυφώνεται, ξεπερνώντας κατά πολύ την εγχώρια ζήτηση.
• Η κατάρρευση των τιμών: Καθώς το πλεόνασμα αυτό δεν μπορεί να αποθηκευτεί στην Ελλάδα, οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά επόμενης ημέρας καταρρέουν σε μηδενικά επίπεδα.
• Η βουλγαρική απορρόφηση: Η Βουλγαρία, έχοντας κινηθεί ταχύτατα μέσω του χρηματοδοτούμενου προγράμματος RESTORE, διαθέτει ήδη 1,6 έως 2,5 GW εγκατεστημένης ισχύος αποθήκευσης. Έτσι, απορροφά μέσω των διακρατικών συνδέσεων το σχεδόν δωρεάν ελληνικό ρεύμα και το «αποθηκεύει» στις υποδομές της.

Βράδυ: Εισάγουμε ακρίβεια στο μέγιστο

Η δεύτερη πράξη του παραδόξου παίζεται μόλις δύει ο ήλιος:

• Το κενό ισχύος: Η παραγωγή των φωτοβολταϊκών μηδενίζεται και η ζήτηση στην Ελλάδα αυξάνεται κατακόρυφα.
• Η εκτίναξη της χονδρικής: Το κενό καλύπτεται από τις ακριβές εγχώριες μονάδες φυσικού αερίου, εκτινάσσοντας τις τιμές στη χονδρική στα 120€ έως 250€ ανά MWh.
• Η επανεξαγωγή με «καπέλο»: Τη στιγμή εκείνη, η Βουλγαρία ανοίγει τις μπαταρίες της και επανεξάγει το αποθηκευμένο (δωρεάν) ρεύμα πίσω στην Ελλάδα, επιβάλλοντας ένα αδιανόητο «καπέλο» άνω του 1000% έως 2000%, κλειδώνοντας τεράστια κέρδη.

Πρωταθλήτρια ακρίβειας στην Ε.Ε.: Η έλλειψη εγχώριων «αποθηκών» και η δομική εξάρτηση από το εισαγόμενο φυσικό αέριο διατηρούν την Ελλάδα συστηματικά στις 3-5 ακριβότερες θέσεις της Ε.Ε. σε ονομαστικές τιμές. Αν, μάλιστα, γίνει αναγωγή με όρους αγοραστικής δύναμης (συνυπολογίζοντας το μέσο εισόδημα), η χώρα μας σκαρφαλώνει συχνά στην πρώτη θέση της ακρίβειας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Τι πληρώνουμε στη λιανική: Η εικόνα στα τιμολόγια

Στη λιανική αγορά, οι τιμές στα οικιακά τιμολόγια κινούνται σε ελαφρώς ηπιότερα επίπεδα σε σχέση με το παρελθόν, αλλά παραμένουν ψηλά, εκθέτοντας τους καταναλωτές στο ρίσκο των βραδινών αιχμών.

Η επίσπευση των ελληνικών διαγωνισμών για τη δημιουργία μεγάλων, εγχώριων μονάδων αποθήκευσης αποτελεί πλέον κατεπείγουσα εθνική αναγκαιότητα, ώστε να σταματήσει η Ελλάδα να επιδοτεί έμμεσα την ενεργειακή επάρκεια των γειτόνων της.