Στον «πόλεμο» κατά της ακρίβειας, το Υπουργείο Ανάπτυξης και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έθεσαν σε λειτουργία τη νέα ηλεκτρονική εφαρμογή «PosoKanei» (posokanei.gov.gr). Πρόκειται για ένα ψηφιακό εργαλείο που δίνει στον καταναλωτή τη δυνατότητα να συγκρίνει τιμές σε πραγματικό χρόνο και να αναζητά τις πιο οικονομικές επιλογές για τα ψώνια του νοικοκυριού του.

Η πλατφόρμα παρουσιάστηκε ως ένα θεσμικό αντίδοτο στην πληθωριστική πίεση, με στόχο να δώσει δύναμη στον ενημερωμένο καταναλωτή. Ωστόσο, οι πρώτες εβδομάδες λειτουργίας της εφαρμογής φέρνουν στην επιφάνεια τόσο τη χρηστική της αξία όσο και ορισμένα βαθύτερα, δομικά ερωτήματα για τη λειτουργία της ελληνικής αγοράς.

Πώς λειτουργεί το «PosoKanei»

Από τεχνικής άποψης, η εφαρμογή είναι ιδιαίτερα φιλική προς τον χρήστη και προσφέρει άμεση πρόσβαση στα δεδομένα των μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ.

• Δημιουργία Λίστας: Ο χρήστης μπορεί, ακόμη και από το κινητό του τηλέφωνο, να δημιουργήσει μια προσωπική λίστα με τα προϊόντα που χρειάζεται.
• Σύγκριση ανά Αλυσίδα: Η εφαρμογή υπολογίζει αυτόματα το συνολικό κόστος αυτού του «καλαθιού» σε κάθε σούπερ μάρκετ ξεχωριστά, δείχνοντας πού κοστίζει φθηνότερα η συνολική αγορά.
• Ιστορικό Τιμών: Παρέχεται η δυνατότητα ελέγχου της διακύμανσης των τιμών των προϊόντων, αν και με έναν συγκεκριμένο περιορισμό.

Οι «Αιχμές» της Εφαρμογής: Τι ανέδειξε η πραγματικότητα

Παρά την αναμφισβήτητη χρησιμότητα της ψηφιακής καταγραφής, οι ίδιοι οι καταναλωτές και οι αναλυτές της αγοράς εντόπισαν γρήγορα ορισμένες αντιφάσεις που προκαλούν έντονο προβληματισμό:

1. Το Παράδοξο των Ταυτόσημων Τιμών

Αντί η πλατφόρμα να λειτουργήσει ως πεδίο έντονου ανταγωνισμού και προσφορών, σε πολλά βασικά αγαθά κατέγραψε μια εντυπωσιακή ομοιομορφία. Οι χρήστες στα social media παρατήρησαν ότι οι τιμές σε συγκεκριμένα επώνυμα προϊόντα συμπίπτουν μέχρι και το τελευταίο λεπτό του ευρώ σε όλες τις μεγάλες αλυσίδες. Για παράδειγμα:

• Φέτα (400γρ): 5,82 € «κλειδωμένη» και στις τέσσερις μεγάλες αλυσίδες.
• Γάλα υψηλής παστερίωσης: 2,10 € παντού.
• Καθαριστικό τζαμιών: 1,66 € χωρίς ούτε ένα σεντ απόκλιση.
• Σαμπουάν: 3,91 € στη μία αλυσίδα, 3,92 € στις υπόλοιπες.

Το γεγονός αυτό εγείρει ερωτήματα για το αν η πλατφόρμα τελικά βοηθά στη μείωση των τιμών ή αν απλώς «πιστοποιεί» με κρατική βούλα την ύπαρξη εναρμονισμένων πρακτικών στην αγορά (τα λεγόμενα καρτέλ).

2. Η «Βραχυπρόθεσμη» Μνήμη του Ιστορικού

Ένα ακόμη σημείο κριτικής αποτελεί το γεγονός ότι η εφαρμογή διατηρεί ιστορικό τιμών μόνο για δύο μήνες. Αυτό στερεί από τον πολίτη τη δυνατότητα να συγκρίνει τη διαχρονική πορεία των ανατιμήσεων σε βάθος έτους ή διετίας, περιορίζοντας την εικόνα μόνο στην πρόσφατη σταθεροποίηση ή στις μικρές εβδομαδιαίες αυξομειώσεις.

3. Ψηφιακή Καταγραφή vs Αγοραστική Δύναμη

Όπως επισημαίνεται σε σχετικές αναλύσεις, όπως αυτή του δημοσιογράφου Κώστα Παστρίμα, «σημασία δεν έχει πόσο κάνει, αλλά αν μπορείς να το αγοράσεις». Υπάρχει η ένσταση ότι τέτοια εργαλεία μετατοπίζουν την ευθύνη από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς στον ίδιο τον καταναλωτή, υπονοώντας ότι αν δεν εξοικονομεί χρήματα, φταίει επειδή δεν έψαξε αρκετά. Παράλληλα, η κριτική από την πλευρά της αντιπολίτευσης (όπως η τοποθέτηση του ΚΚΕ) χαρακτηρίζει την πλατφόρμα ως «ψηφιακή χαρτογράφηση της αδυναμίας των πολιτών», καθώς η απλή γνώση μιας υψηλής τιμής δεν αυξάνει αυτόματα το διαθέσιμο εισόδημα.

Η Ακτινογραφία της Πλατφόρμας “PosoKanei”