Οι άμεσες μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητας εκατομμυρίων πολιτών, από την επιστροφή χρημάτων σε έναν φίλο μέχρι την οικονομική ενίσχυση παιδιών από τους γονείς τους.

Ωστόσο, η χρήση του IRIS από μόνη της δεν καθορίζει τη φορολογική μεταχείριση μιας συναλλαγής. Αυτό που έχει σημασία είναι για ποιο λόγο μεταφέρονται τα χρήματα και ποια είναι η σχέση ανάμεσα στον αποστολέα και τον παραλήπτη.

Άλλο είναι η επιστροφή χρημάτων για ένα κοινό έξοδο, άλλο η πληρωμή για παροχή υπηρεσίας και άλλο η χρηματική δωρεά ή γονική παροχή.

Στέλνεις χρήματα σε φίλο για κοινό λογαριασμό

Μία από τις συνηθέστερες χρήσεις του IRIS είναι ο διαμοιρασμός καθημερινών εξόδων.

Για παράδειγμα, δύο φίλοι πληρώνουν έναν λογαριασμό εστιατορίου 80 ευρώ. Ο ένας εξοφλεί το σύνολο και ο δεύτερος του στέλνει μέσω IRIS τα 40 ευρώ που του αναλογούν.

Η μεταφορά αυτή δεν αποτελεί από μόνη της εισόδημα του παραλήπτη. Πρόκειται για επιστροφή χρημάτων που αντιστοιχούν σε κοινό έξοδο.

Το ίδιο μπορεί να ισχύει σε περιπτώσεις όπως:

• κοινός λογαριασμός εστιατορίου,
• διαμοιρασμός εξόδων ταξιδιού,
• επιστροφή χρημάτων για εισιτήρια,
• κοινός λογαριασμός ή αγορά,
• εξόφληση ποσού που είχε προκαταβάλει ένας φίλος.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι η πραγματική αιτία της πληρωμής.

Η αιτιολογία της συναλλαγής έχει σημασία

Σε καθημερινές μεταφορές είναι χρήσιμο η αιτιολογία να αποτυπώνει τον πραγματικό λόγο της συναλλαγής.

Για παράδειγμα:

«μερίδιο λογαριασμού», «εισιτήρια», «επιστροφή χρημάτων», «κοινά έξοδα».

Η αιτιολογία από μόνη της δεν αλλάζει τη νομική φύση της συναλλαγής, αλλά μπορεί να συμβάλει στην τεκμηρίωσή της εφόσον χρειαστεί να εξηγηθεί η κίνηση των χρημάτων.

Τι συμβαίνει όταν στέλνει χρήματα ο γονέας στο παιδί

Εδώ η εικόνα είναι διαφορετική.

Το ότι ένας γονέας μεταφέρει 300, 500 ή 800 ευρώ στο παιδί του δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το ποσό αποτελεί φορολογητέο εισόδημα του παιδιού.

Ωστόσο, πρέπει να εξετάζεται η πραγματική φύση της μεταφοράς.

Εάν πρόκειται φορολογικά για χρηματική γονική παροχή ή δωρεά, εφαρμόζονται οι κανόνες φορολογίας δωρεών και γονικών παροχών.

Αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ από γονέα σε παιδί

Για τις χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές μεταξύ προσώπων της Α΄ κατηγορίας που πραγματοποιούνται αποδεδειγμένα μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ισχύει αφορολόγητο:

800.000 ευρώ

Στην Α΄ κατηγορία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:

• γονείς και παιδιά,
• σύζυγοι,
• μέρη συμφώνου συμβίωσης,
• παππούδες/γιαγιάδες και εγγόνια.

Για την αξία που υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ εφαρμόζεται συντελεστής 10% στο υπερβάλλον ποσό.

Το αφορολόγητο δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται δήλωση

Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία για τους φορολογουμένους.

Μία χρηματική γονική παροχή μπορεί να βρίσκεται κάτω από το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ και συνεπώς να μην προκύπτει φόρος, αλλά εξακολουθεί να υπάρχει η προβλεπόμενη διαδικασία δήλωσης της γονικής παροχής.

Όταν δεν συντάσσεται συμβολαιογραφικό έγγραφο, η ΑΑΔΕ προβλέπει ότι η δήλωση δωρεάς ή γονικής παροχής υποβάλλεται μέσα σε:

6 μήνες από την παράδοση των χρημάτων.

Η διαδικασία μπορεί να γίνει ηλεκτρονικά μέσω της εφαρμογής myProperty.

Το IRIS μπορεί να αποδεικνύει την τραπεζική μεταφορά

Οι πληρωμές IRIS P2P πραγματοποιούνται μέσω τραπεζικών λογαριασμών.

Επομένως, όταν μία συναλλαγή αποτελεί πραγματική χρηματική γονική παροχή ή δωρεά, η διαδρομή των χρημάτων μπορεί να τεκμηριώνεται ηλεκτρονικά μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Η ΑΑΔΕ μάλιστα διασταυρώνει τις δηλωμένες χρηματικές δωρεές με τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στο πλαίσιο της διαδικασίας ελέγχου των δηλώσεων.

Προσοχή στα μετρητά

Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ για τις χρηματικές παροχές της Α΄ κατηγορίας συνδέεται με την προϋπόθεση ότι η μεταφορά πραγματοποιείται αποδεδειγμένα μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Η διάκριση αυτή είναι ουσιαστική.

Μάλιστα, πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών το 2026 έκρινε ότι δεν εφαρμόζεται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ όταν ο γονέας κάνει ανάληψη μετρητών και στη συνέχεια τα χρήματα κατατίθενται στον λογαριασμό του τέκνου αντί να πραγματοποιηθεί απευθείας τραπεζική μεταφορά.

Τι ισχύει μεταξύ αδελφών

Τα αδέλφια δεν υπάγονται στην Α΄ κατηγορία.

Ανήκουν στη Β΄ κατηγορία συγγένειας.

Εφόσον μία μεταφορά αποτελεί πραγματική χρηματική δωρεά από έναν αδελφό στον άλλο, η ΑΑΔΕ προβλέπει αυτοτελή φόρο:

20%

για τη χρηματική δωρεά.

Αυτό διαφέρει ουσιαστικά από την περίπτωση γονέα προς παιδί.

Και αν στείλω χρήματα σε φίλο;

Οι φίλοι δεν ανήκουν σε κάποια από τις ευνοϊκότερες κατηγορίες συγγένειας.

Για φορολογικούς σκοπούς εντάσσονται στη Γ΄ κατηγορία.

Εάν η συναλλαγή αποτελεί πραγματική χρηματική δωρεά, ο συντελεστής φόρου είναι:

40%.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μεταφορά χρημάτων μεταξύ φίλων φορολογείται με 40%.

Αν πρόκειται για επιστροφή εξόδων, εξόφληση οφειλής ή άλλη συναλλαγή που δεν αποτελεί δωρεά, η μεταφορά δεν μετατρέπεται σε δωρεά απλώς επειδή έγινε μέσω IRIS.

Πότε μια είσπραξη μπορεί να αποτελεί εισόδημα

Διαφορετικό ζήτημα δημιουργείται όταν ο παραλήπτης εισπράττει χρήματα έναντι οικονομικής δραστηριότητας.

Για παράδειγμα, εάν οι πληρωμές αφορούν:

• πώληση προϊόντων,
• παροχή υπηρεσιών,
• επαγγελματική δραστηριότητα,
• άλλη αμειβόμενη συναλλαγή,

τότε πρέπει να εξεταστούν οι φορολογικές υποχρεώσεις που αντιστοιχούν στην πραγματική δραστηριότητα.

Η χρήση του IRIS δεν μετατρέπει το έσοδο σε αφορολόγητο, όπως ακριβώς δεν το καθιστά φορολογητέο όταν η πραγματική συναλλαγή είναι απλή επιστροφή χρημάτων.

Υπάρχει ποσό πάνω από το οποίο «χτυπάει» η εφορία;

Δεν υπάρχει στον φορολογικό νόμο ένα γενικό όριο IRIS, όπως 500, 1.000 ή 3.000 ευρώ, πάνω από το οποίο μία μεταφορά χαρακτηρίζεται αυτομάτως εισόδημα ή δωρεά.

Πρέπει να διακρίνονται δύο διαφορετικά πράγματα:

τα τεχνικά όρια συναλλαγών του IRIS και οι φορολογικοί κανόνες.

Δεν είναι το ίδιο.

Ποιο είναι το όριο του IRIS το 2026

Από τις 15 Ιανουαρίου 2026, η ΔΙΑΣ διπλασίασε τα ημερήσια όρια.

Στο IRIS P2P, για μεταφορές μεταξύ ιδιωτών, επιτρέπονται:

• έως 1.000 ευρώ ημερησίως,
• με μηνιαίο όριο 5.000 ευρώ.

Για πληρωμές σε ελεύθερους επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις μέσω IRIS P2Pro ισχύει επίσης ημερήσιο όριο 1.000 ευρώ.

Τα συγκεκριμένα ποσά είναι λειτουργικά όρια του συστήματος πληρωμών και όχι αφορολόγητα ποσά.

Γιατί οι συναλλαγές IRIS απασχολούν πλέον τόσους πολλούς

Η χρήση της υπηρεσίας έχει αυξηθεί εντυπωσιακά.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΔΙΑΣ, το 2025 πραγματοποιήθηκαν μέσω των προϊόντων IRIS:

• 126,4 εκατομμύρια συναλλαγές
• συνολικής αξίας 10,9 δισ. ευρώ.

Μόνο μέσω IRIS P2P πραγματοποιήθηκαν 111,4 εκατομμύρια συναλλαγές, ενώ οι εγγεγραμμένοι χρήστες είχαν φτάσει τα 4,3 εκατομμύρια στο τέλος του 2025.

Ένας πρακτικός οδηγός

Παράδειγμα	Φορολογική φύση
Φίλος επιστρέφει το μερίδιό του από κοινό λογαριασμό	Δεν είναι από μόνο του εισόδημα ή δωρεά
Επιστροφή χρημάτων που είχες προκαταβάλει	Δεν είναι από μόνη της εισόδημα
Πληρωμή για προϊόν ή υπηρεσία	Μπορεί να αποτελεί φορολογητέο έσοδο
Γονέας κάνει χρηματική γονική παροχή σε παιδί	Έως 800.000€ αφορολόγητα με τις προϋποθέσεις του νόμου
Χρηματική δωρεά μεταξύ αδελφών	20%
Χρηματική δωρεά σε φίλο	40%
Όριο IRIS P2P	1.000€/ημέρα, αλλά δεν είναι φορολογικό όριο

Τι πρέπει να προσέχουν οι χρήστες

Η ουσία βρίσκεται στην πραγματική αιτία της μεταφοράς.

Για καθημερινές επιστροφές χρημάτων είναι χρήσιμο να καταγράφεται σαφής αιτιολογία και, όπου έχει νόημα, να διατηρούνται τα σχετικά στοιχεία.

Για πραγματικές δωρεές ή γονικές παροχές πρέπει να ακολουθείται η προβλεπόμενη φορολογική διαδικασία, ακόμη και όταν από την εφαρμογή του αφορολόγητου δεν προκύπτει φόρος.

Σε περιπτώσεις μεγάλων ποσών ή επαναλαμβανόμενων μεταφορών όπου δεν είναι σαφής ο φορολογικός χαρακτηρισμός, η εξέταση των πραγματικών περιστατικών είναι σημαντικότερη από το ίδιο το μέσο πληρωμής.