Νέο σύστημα επιλογής προϊσταμένων στο Δημόσιο θεσπίζει ο νόμος 5331/2026, προβλέποντας γραπτή εξέταση από το ΑΣΕΠ και τη δημιουργία ηλεκτρονικού Μητρώου Υποψηφίων Προϊσταμένων. Η πρώτη πρόσκληση για τη συμμετοχή στη διαδικασία αναμένεται εντός του 2027 και αφορά υπαλλήλους που ενδιαφέρονται να διεκδικήσουν θέσεις Τμηματαρχών, Διευθυντών και Γενικών Διευθυντών.

Η νέα διαδικασία διαφοροποιείται από τους πανελλήνιους γραπτούς διαγωνισμούς για προσλήψεις στο Δημόσιο. Δεν αφορά την πρόσληψη νέων υπαλλήλων, αλλά την επιλογή στελεχών από το ήδη υπηρετούν προσωπικό της δημόσιας διοίκησης.

Τι αλλάζει με τον νέο νόμο για τους προϊσταμένους

Με τον ν. 5331/2026 (ΦΕΚ Α΄ 142/18.09.2026) αναμορφώνεται το σύστημα επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων του δημόσιου τομέα.

Κεντρικό στοιχείο της νέας διαδικασίας είναι η δημιουργία του Μητρώου Υποψηφίων Προϊσταμένων, το οποίο θα τηρείται ηλεκτρονικά από το ΑΣΕΠ.

Για να ενταχθεί ένας υπάλληλος στο Μητρώο θα πρέπει να συμμετάσχει στη γραπτή εξέταση που θα διοργανώνει το ΑΣΕΠ. Η εξέταση θα είναι κοινή για τα τρία επίπεδα θέσεων ευθύνης:

• Προϊστάμενοι Τμημάτων.
• Προϊστάμενοι Διευθύνσεων.
• Προϊστάμενοι Γενικών Διευθύνσεων.

Η εξέταση προβλέπεται να διενεργείται τουλάχιστον μία φορά ανά τετραετία.

Ποιοι δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να συμμετάσχουν το 2027

Για την πρώτη γραπτή εξέταση του 2027 ισχύει ειδική μεταβατική διάταξη του άρθρου 28 του ν. 5331/2026.

Σύμφωνα με αυτή, δικαίωμα συμμετοχής έχουν οι υπάλληλοι που πληρούν σωρευτικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

• Ανήκουν στις κατηγορίες Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ) ή Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (ΤΕ).
• Κατέχουν τον βαθμό Α΄ κατά τον χρόνο δημοσίευσης της πρόσκλησης του ΑΣΕΠ.
• Έχουν τουλάχιστον τρία έτη συνολικής πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας.
• Ανήκουν οργανικά σε φορέα που υπάγεται στο πεδίο εφαρμογής του νόμου.
• Πληρούν τις προϋποθέσεις ένταξης στο Μητρώο και δεν συντρέχουν στο πρόσωπό τους τα προβλεπόμενα κωλύματα.

Για τους υπαλλήλους των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης α΄ βαθμού, ο βαθμός εξετάζεται σύμφωνα με τις αντίστοιχες διατάξεις του Κώδικα Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων.

Προσοχή: Η γενική διάταξη για την ένταξη στο Μητρώο αναφέρεται σε υπαλλήλους ΠΕ και ΤΕ με τουλάχιστον βαθμό Ε΄ και τρία χρόνια πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας. Ωστόσο, για την πρώτη εξέταση του 2027 εφαρμόζεται η ειδική μεταβατική προϋπόθεση του βαθμού Α΄. Επομένως, η απλή συμπλήρωση τριετούς υπηρεσίας δεν αρκεί.

Σε ποιους φορείς εφαρμόζεται το νέο σύστημα

Το πλαίσιο αφορά, κατά βάση, μόνιμους πολιτικούς διοικητικούς υπαλλήλους και υπαλλήλους Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου (ΙΔΑΧ) που ανήκουν οργανικά σε:

• Υπουργεία και αυτοτελείς δημόσιες υπηρεσίες.
• Αποκεντρωμένες διοικήσεις.
• Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ).
• Δήμους και Περιφέρειες.
• Νομικά πρόσωπα των ΟΤΑ.
• Ιδρύματα και συνδέσμους Δήμων.
• Ανεξάρτητες αρχές.

Ο νόμος προβλέπει, ωστόσο, ότι ειδικά συστήματα επιλογής προϊσταμένων που ισχύουν σε ορισμένους φορείς μπορούν να διατηρηθούν. Συνεπώς, η εφαρμογή της νέας διαδικασίας δεν είναι απολύτως ίδια για κάθε υπηρεσία.

Πώς θα είναι η γραπτή εξέταση του ΑΣΕΠ

Η γραπτή εξέταση θα οργανώνεται από το ΑΣΕΠ και θα αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ένταξη στο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων.

Ο νόμος προβλέπει ότι οι δοκιμασίες μπορούν να αφορούν:

• Τη διαπίστωση γνώσεων των υποψηφίων.
• Την αξιολόγηση δεξιοτήτων και της αποτελεσματικότητάς τους στην άσκηση καθηκόντων ευθύνης.
• Συνδυασμό των παραπάνω.

Οι δοκιμασίες μπορούν να πραγματοποιηθούν με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, με ανάπτυξη κειμένου ή με συνδυασμό των δύο μεθόδων.

Στο πλαίσιο της αξιολόγησης θα λαμβάνεται υπόψη το Ενιαίο Πλαίσιο Δεξιοτήτων του ν. 4940/2022.

Η βαθμολογία της γραπτής εξέτασης θα κυμαίνεται από 1 έως 1.000 μόρια. Σε περίπτωση συνδυασμού διαφορετικών δοκιμασιών, η πρόσκληση του ΑΣΕΠ θα καθορίζει τους συντελεστές βαρύτητας.

Θα εξεταστούν οι υποψήφιοι σε επαγωγικό συλλογισμό και εργασιακά σενάρια;

Στο δημοσίευμα του Dnews γίνεται αναφορά σε εργαλεία αξιολόγησης που χρησιμοποιήθηκαν σε προηγούμενες διαδικασίες του ΑΣΕΠ, όπως ο διαγωνισμός επιλογής Διοικητών και Υποδιοικητών νοσοκομείων του 2024 και ο πανελλήνιος γραπτός διαγωνισμός 1Γ/2025.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται δοκιμασίες επαγωγικού συλλογισμού και αξιολόγησης εργασιακών συμπεριφορών.

Τα συγκεκριμένα παραδείγματα μπορούν να δώσουν μια εικόνα για πιθανούς τρόπους αξιολόγησης, δεν αποτελούν όμως επιβεβαιωμένη εξεταστέα δομή για τον διαγωνισμό προϊσταμένων του 2027.

Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί η ακριβής εξεταστέα ύλη, ο αριθμός των ερωτήσεων, η διάρκεια ή το τελικό μοντέλο εξέτασης. Αυτές οι λεπτομέρειες θα καθοριστούν από το ΑΣΕΠ και την αρμόδια Κεντρική Επιτροπή Διαγωνισμού.

Ο νόμος προβλέπει επίσης ότι στην ιστοσελίδα του ΑΣΕΠ θα αναρτώνται οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις της δοκιμασίας γνώσεων, καθώς και αντιπροσωπευτικά παραδείγματα για τα υπόλοιπα μέρη της εξέτασης, μαζί με επεξηγήσεις για τα εργαλεία αξιολόγησης που θα χρησιμοποιηθούν.

Πώς θα υποβληθούν οι αιτήσεις συμμετοχής

Η πρόσκληση για την πρώτη γραπτή εξέταση θα εκδοθεί από το ΑΣΕΠ εντός του 2027.

Σύμφωνα με τον νόμο, η πρόσκληση πρέπει να δημοσιεύεται τουλάχιστον 30 ημέρες πριν από τη διεξαγωγή της εξέτασης και να αναρτάται:

• Στο Σύστημα Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού της Δημόσιας Διοίκησης (ΣΔΑΔ).
• Στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών.
• Στην ιστοσελίδα του ΑΣΕΠ.

Η διαδικασία υποβολής αιτήσεων προβλέπει τα εξής:

1. Η αίτηση συμμετοχής υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω του ΣΔΑΔ.
2. Η προθεσμία υποβολής είναι δέκα ημέρες.
3. Η προθεσμία ξεκινά μετά την παρέλευση πέντε ημερών από την ανάρτηση της πρόσκλησης στο ΣΔΑΔ.
4. Η ορθή συμπλήρωση της αίτησης αποτελεί ευθύνη του ενδιαφερομένου και επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης για τη συνδρομή των προϋποθέσεων συμμετοχής και την απουσία των προβλεπόμενων κωλυμάτων.

Τα στοιχεία που απαιτούνται για τον έλεγχο των προϋποθέσεων θα αντλούνται μέσω διαλειτουργικότητας με το ΣΔΑΔ, ενώ η αρμόδια μονάδα προσωπικού του φορέα θα ελέγχει εάν πληρούνται οι όροι ένταξης στο Μητρώο.

Τι γίνεται μετά τη γραπτή εξέταση

Η συμμετοχή στη γραπτή εξέταση και η ένταξη στο Μητρώο δεν σημαίνουν αυτόματη επιλογή σε θέση προϊσταμένου.

Θα ακολουθούν ξεχωριστές διαδικασίες για την κάλυψη των θέσεων ευθύνης. Κατά την αξιολόγηση των υποψηφίων θα συνεκτιμώνται η βαθμολογία της γραπτής εξέτασης, τα τυπικά και εκπαιδευτικά προσόντα, η εργασιακή εμπειρία και η προηγούμενη άσκηση καθηκόντων ευθύνης.

Για την πρώτη εφαρμογή του συστήματος, ο νόμος προβλέπει συγκεκριμένους συντελεστές μοριοδότησης:

Κριτήριο	Διεύθυνση και Τμήμα	Γενική Διεύθυνση
Τυπικά και εκπαιδευτικά προσόντα	15%	10%
Εργασιακή εμπειρία	15%	15%
Άσκηση καθηκόντων ευθύνης	20%	20%
Γραπτή εξέταση ΑΣΕΠ	50%	30%
Ειδική δοκιμασία	–	25%

Για τις θέσεις Γενικών Διευθυντών προβλέπεται επιπλέον ειδική δοκιμασία, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει υποθετικά διοικητικά σενάρια και αξιολόγηση της ικανότητας του υποψηφίου να προγραμματίζει, να συντονίζει, να λαμβάνει αποφάσεις και να διαχειρίζεται κρίσεις. Μπορούν επίσης να αξιοποιούνται εργαλεία αξιολόγησης εργασιακής συμπεριφοράς.

Οι παραπάνω συντελεστές αφορούν την πρώτη εφαρμογή του συστήματος και όχι απαραίτητα κάθε μελλοντικό κύκλο επιλογής.

Πότε θα γίνει ο πρώτος διαγωνισμός προϊσταμένων

Το μόνο σαφές χρονικό ορόσημο που ορίζει ο νόμος είναι ότι η πρώτη πρόσκληση του ΑΣΕΠ για τη γραπτή εξέταση θα εκδοθεί εντός του 2027.

Δημοσιογραφικές πληροφορίες τοποθετούν τη διαδικασία στο δεύτερο εξάμηνο του 2027, πιθανότατα προς το φθινόπωρο. Ωστόσο, μέχρι τις 2 Νοεμβρίου 2026 δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη ημερομηνία εξέτασης από το ΑΣΕΠ.

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να παρακολουθούν τις ανακοινώσεις του ΑΣΕΠ και του Υπουργείου Εσωτερικών, καθώς εκεί θα δημοσιευθούν η πρόσκληση, οι προϋποθέσεις, οι οδηγίες συμμετοχής και οι λεπτομέρειες της εξεταστικής διαδικασίας.

Δεν πρόκειται για διαγωνισμό πρόσληψης 30.000 υπαλλήλων

Ο νέος γραπτός διαγωνισμός αφορά την επιλογή προϊσταμένων από το ήδη υπηρετούν προσωπικό του Δημοσίου. Δεν αποτελεί διαγωνισμό προσλήψεων ούτε προκήρυξη συγκεκριμένου αριθμού θέσεων.

Οι αναφορές σε περίπου 30.000 θέσεις ευθύνης περιγράφουν την εκτιμώμενη έκταση του συστήματος και όχι έναν ενιαίο αριθμό θέσεων που θα καλυφθούν ταυτόχρονα μέσω της πρώτης εξέτασης.

Η γραπτή εξέταση αποτελεί το πρώτο στάδιο για την ένταξη στο Μητρώο. Η διεκδίκηση συγκεκριμένης θέσης θα γίνεται στη συνέχεια, μέσα από τις αντίστοιχες διαδικασίες επιλογής.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν θα πρέπει, επομένως, να ελέγξουν εγκαίρως τη βαθμολογική τους κατάταξη, τη συνολική πραγματική δημόσια υπηρεσία τους και τις λοιπές προϋποθέσεις που προβλέπει ο νόμος.